تنفیذ طلاق عبارت است از اینکه طلاق واقع شده در کشور خارجی از سوی دادگاه ایران تایید شود. برای اینکه حکم طلاق صادره در اسناد سجلی طرفین در سازمان ثبت احوال ثبت شود، باید از سوی دادگاه ایران تنفیذ شود. با ثبت طلاق در اسناد سجلی، میتوان از آثار و مزایای آن بهرهمند شد. بر اساس مقررات احوال شخصیه ایران، هر ایرانی تابع قوانین دولت متبوع خود است. احوال شخصیه به نکاح، طلاق، ارث، وصیت و اهلیت اشخاص گفته میشود.
در ادامه وکیل طلاق تهران به بیان شرایط و مراحل دعوی تنفیذ طلاق میپردازد. جهت حل مشکل حقوقی و تنظیم دادخواست، شکواییه، لایحه دفاعیه، اظهارنامه و بررسی مدارک با ما در تماس باشید.
شرایط تنفیذ طلاق
حکم طلاق در کشور خارجی در صورتی از سوی دادگاه ایران تنفیذ میشود که:
۱- رای مطابق قانون ایران صادر شده باشد به عبارتی رای بر اساس مقررات احوال شخصیه قانون متبوع زوجین صادر شده باشد.
۲- رای مطابق نظم عمومی و اخلاق حسنه و قوانین آمره کشور ایران صادر شده باشد (ماده ۹۷۲ قانون مدنی).
۳- حکم صادره قطعی و لازم الاجرا باشد (ماده ۱۶۹ قانون اجرای احکام مدنی).
۴- دادگاه صادرکننده حکم، دستور اجرا و ثبت طلاق را صادر کرده باشد.
۵- صیغه طلاق در مراجع رسمی مذهبی همراه با تشریفات آن اجرا شده باشد.
۶- طلاق در کنسولگری ایران در کشور صادرکننده حکم ثبت شده باشد.
۷- حکم صادره فسخ یا نقض نشده باشد.
۸- اجرای طلاق و ثبت آن به تایید وزارت امور خارجه ایران رسیده باشد.
مراحل دعوی تنفیذ طلاق
▪︎ دادگاه صالح به رسیدگی دعوی تنفیذ طلاق، اگر طرفین اقامتگاه یا سکونتی در ایران نداشته باشند، یکی از محاکم خانواده شهر تهران است. در غیر اینصورت دادگاه محل اقامتگاه هر یک از طرفین به دعوی رسیدگی خواهد کرد.
▪︎ خواسته دعوی درخواست تنفیذ طلاق و ثبت و اجرای آن میباشد.
▪︎ مدارک دعوی تنفیذ طلاق عبارتست از:
- شناسنامه
- کارت ملی
- عقدنامه
- اصل حکم صادره و ترجمه رسمی
- گواهی ثبت طلاق مذهبی
- تایید طلاق در کنسولگری ایران در کشور خارجی
▪︎ حکم تنفیذ طلاق اعلامی است لذا نیازی به صدور اجرائیه نمیباشد. دادگاه ضمن حکم تنفیذ، دستور ثبت طلاق در اسناد سجلی طرفین را صادر میکند.
▪︎ اگر دادگاه شرایط صدور و اجرای طلاق در کشور خارجی را احراز ننماید، دعوی تنفیذ رد میشود.
▪︎ در صورت رد دعوی، خواهان باید مستقلاً دعوی طلاق اقامه نماید.
طلاق در کشور خارجی
گاهی، رای طلاق از سوی کشورهای اسکاندیناوی چون انگلیس، آمریکا، دانمارک و... صادر میشود. احوال شخصیه در این کشورها تابع قانون اقامتگاه زوجین است. به عبارتی اگر زن و شوهر ساکن این کشورها دعوی طلاق اقامه کنند، دادگاه بر اساس قانون خود که محل اقامت زوجین است، رأی میدهد.
برخی اوقات، رای طلاق از سوی کشورهای قانون نوشته چون فرانسه، ایتالیا، اسپانیا، بلژیک و... صادر میشود. احوال شخصیه در این کشورها مانند ایران تابع قانون دولت متبوع زوجین میباشد. ماده ۷ قانون مدنی در این خصوص میگوید: اتباع خارجه مقیم در خاک ایران از حیث مسائل مربوطه به احوال شخصیه و اهلیت خود و همچنین از حیث حقوق ارثیه در حدود معاهدات مطیع قوانین و مقررات دولت متبوع خود خواهند بود.
اجرای طلاق در کشور خارجی
اجرای حکم طلاق باید توسط مراجع رسمی مذهبی در کشور صادرکننده صورت بگيرد. اجرا باید با تشریفات طلاق صورت بگیرد. برای ثبت طلاق، زن و مرد تقاضای ثبت با ارائه گواهی اجرا به کنسولگری ایران در کشور مربوطه میدهند. (ماده ۱۵ قانون حمایت خانواده). این مراحل در انواع طلاق شامل رجعی و بائن باید رعایت شوند. با این تفاوت که در طلاق رجعی، ثبت طلاق موکول به انقضای مدت عده ( سه ماه) میباشد.
حقوق مالی زوجه در طلاق خارجی
طبق قانون ایران، حقوق مالی زوجه چون مهریه، نفقه،اجرتالمثل، تنصیف دارایی و... جزء احوال شخصیه محسوب میشوند. دادگاه خارجی در مورد این موضوعات (اگر در قانون کشور صادرکننده نیز اینطور عمل شود) طبق قانون کشور متبوع طرفین (ایران) عمل میکند. اگر زوجین تبعه یک کشور نباشند، روابط شخصی و مالی بین آنها تابع قانون دولت متبوع شوهر است (ماده ۹۶۳ قانون مدنی). منظور از روابط شخصی و مالی شامل حقوق مالی زوجه، حضانت، ولایت و قیمومت میباشد.
چنانچه طلاق در کشور خارجی به درخواست زوج صادر شده باشد و در مورد مهریه، نفقه و... تعیین تکلیف نشده باشد، زوجه میتواند در دادگاه خانواده تهران هر یک از حقوق مالی مطالبه نشده را مطالبه نماید (تبصره ماده ۱۵ قانون حمایت خانواده).
نمونه آرای تنفیذ طلاق
◇ برای تنفیذ طلاق اتباع خارجی که در خارج از کشور واقع شده باشد، باید نوع طلاق و کیفیت بذل مهریه یا قبول بذل و رعایت یا عدم رعایت تشریفات آمره طلاق مشخص باشد.
(دادنامه ۹۳۰۹۹۷۰۲۲۲۶۰۱۴۰۴ - ۱۳۹۳/۸/۲۷ شعبه ۲۶ دادگاه تجدیدنظر تهران)
◇ در صورتی که رای دادگاه خارجی در مورد طلاق زوجین ایرانی، بدون توجه به قانون ایران صادر شود این رای قابلیت تنفیذ در محاکم قضایی ایران ندارد.
(دادنامه ۹۳۰۹۹۷۰۲۲۰۲۰۱۱۷۹ - ۱۳۹۳/۷/۱۲ شعبه ۲ دادگاه تجدیدنظر تهران
قانون تنفیذ طلاق
در این بخش از مقاله مواد قانونی مربوط به دعوی تنفیذ طلاق ذکر میشوند.
ماده ۶ قانون مدنی
قوانین مربوط به احوال شخصیه از قبیل نکاح و طلاق و اهلیت اشخاص و ارث در مورد کلیه اتباع ایران ولو اینکه مقیم در خارجه باشند مجری خواهد بود.
ماده ۹۷۲ قانون مدنی
احکام صادره از محاکم خارجه و همچنین اسناد رسمی لازمالاجرا تنظیم شده در خارجه را نمیتوان در ایران اجرا نمود مگر اینکه مطابق قوانین ایران امر به اجرای آنها صادر شده باشد.
ماده ۹۶۳ قانون مدنی
اگر زوجین تبعه یک دولت نباشند روابط شخصی و مالی بین آنها تابع قوانین دولت متبوع شوهر خواهد بود.
ماده ۱۶۹ قانون اجرای احکام مدنی
۱ - حکم از کشوری صادر شده باشد که به موجب قوانین خود یا عهود یا قراردادها احکام صادر از دادگاههای ایران در آن کشور قابل اجراء باشد یادر مورد اجرای احکام معامله متقابل نماید.
۲ - مفاد حکم مخالف با قوانین مربوط به نظم عمومی یا اخلاق حسنه نباشد.
۳ - اجرای حکم مخالف با عهود بینالمللی که دولت ایران آن را امضاء کرده یا مخالف قوانین مخصوص نباشد.
۴ - حکم در کشوری که صادر شده قطعی و لازمالاجراء بوده و به علت قانونی از اعتبار نیفتاده باشد.
۵ - از دادگاههای ایران حکمی مخالف دادگاه خارجی صادر نشده باشد.
۶ - رسیدگی به موضوع دعوی مطابق قوانین ایران اختصاص به دادگاههای ایران نداشته باشد.
۷ - حکم راجع به اموال غیرمنقول واقع در ایران و حقوق متعلق به آن نباشد.
۸ - دستور اجرای حکم از مقامات صلاحیتدار کشور صادرکننده حکم صادر شده باشد.
ماده ۱۵ قانون حمایت خانواده
کلام آخر
زن و مرد برای اینکه بتوانند طلاق واقع شده در کشور خارجی را در ایران ثبت کنند باید دعوی تنفیذ طلاق اقامه نمایند. با تنفیذ طلاق و ثبت آن در اداره ثبت احوال، طرفین میتوانند از آثار آن بهرهمند گردند. تا زمانی که حکم طلاق خارجی در ایران تنفیذ نشده، به جهت بیاعتباری طلاق خارجی، طبق قانون ایران رابطه زوجیت خاتمه نیافته است. جهت دریافت مشاوره تخصصی در امور طلاق و اعطای وکالت با شماره های ۰۹۱۲۲۰۹۲۰۴۶ - ۰۲۱۸۸۷۴۶۳۶۱ تماس بگیرید.
دفتر وکالت و مشاوره حقوقی شریفی
سوالات رایج
۱- حکم طلاق زن و شوهر متبوع دو کشور چگونه است؟
دادگاه با توجه به قانون کشور متبوع شوهر به دعوی طلاق رسیدگی میکند.
۲- در مورد اتباع خارجی مقیم ایران حکم طلاق بر چه مبنایی صادر میشود؟
از آنجا که طلاق یکی از احوال شخصیه اشخاص است لذا بر اساس قانون کشور زوجین رسیدگی میشود.
۳- شرایط شکلی رسیدگی به طلاق در کشور خارجی تابع کدام قانون میباشد؟
از نظر شکلی و آیین رسیدگی، دعوی طلاق تابع قانون کشور خارجی است. از نظر ماهوی مانند بذل مهریه، قبول بذل و... بایستی تابع قانون ایران باشد تا قابل تنفیذ باشد.
۴- پس از طلاق در کشور خارجی، زن چطور میتواند نفقه معوقه یا مهریه دریافت کند؟
زن میتواند علاوه بر تنفیذ طلاق، حقوق مالی خود را از طریق دادگاه خانواده ایران مطالبه نماید.
